खेळ हेच जीवन आहे, आणि वृद्धांसाठी तर ते अधिकच आवश्यक आहे. वृद्धांच्या वैशिष्ट्यांनुसार, हिवाळ्यातील व्यायामासाठी योग्य असलेले खेळाचे प्रकार हळुवार आणि सौम्य तत्त्वावर आधारित असावेत, ज्यामुळे संपूर्ण शरीराला व्यायाम मिळेल, व्यायामाचे प्रमाण सहजपणे ठरवता येईल, समजेल आणि शिकता येईल. तर मग, कडाक्याच्या थंडीत वृद्धांनी व्यायाम कसा करावा? हिवाळ्यातील खेळांमध्ये वृद्धांनी कोणती खबरदारी घ्यावी? चला, आता पाहूया!
हिवाळ्यात वयोवृद्धांसाठी कोणते खेळ योग्य आहेत?
१. जोमाने चाला
जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला घाम येतो, तेव्हा शरीराचे तापमान त्यानुसार कमी-जास्त होते आणि शरीराच्या तापमानातील या बदलामुळे रक्तवाहिन्या अधिक लवचिक होतात. विशेषतः कडाक्याच्या थंडीत आपण दररोज व्यायाम करण्याचा आग्रह धरला पाहिजे. वयस्कर मित्रांसाठी दररोज व्यायाम करणे हा एक चांगला मार्ग आहे आणि तो प्रत्येक वेळी किमान अर्धा तास केला पाहिजे.
२. ताई ची खेळा
ताई ची हा वयोवृद्धांमध्ये एक अतिशय लोकप्रिय व्यायाम आहे. यातील हालचाली सहज आणि सोप्या असून त्यावर प्रभुत्व मिळवणे सोपे आहे. याच्या हालचालीत स्थिरता आणि स्थिरतेत हालचाल असते; यात कठोरता आणि लवचिकता, तसेच आभासी आणि वास्तविकतेचा संगम असतो. नियमित सरावाने...ताई चीयामुळे स्नायू आणि हाडे मजबूत होतात, सांधे तीक्ष्ण होतात, ऊर्जेचा साठा वाढतो, मनाचे पोषण होते, नाड्या मोकळ्या होतात आणि ऊर्जा व रक्ताभिसरणाला चालना मिळते. शरीराच्या अनेक जुनाट आजारांवर याचा पूरक उपचारात्मक परिणाम होतो. नियमित सरावाने आजार बरे होतात आणि शरीर सशक्त होते.
३. चालणे आणि पायऱ्या चढणे
वृद्धत्वाची प्रक्रिया लांबवण्यासाठी, वृद्ध व्यक्तींनी शक्य तितके चालावे, जेणेकरून पायांच्या आणि पाठीच्या स्नायूंना व्यायाम मिळतो, स्नायू आणि हाडांमधील रक्तसंचार सुधारतो आणि ऑस्टिओपोरोसिसचा धोका कमी होतो; त्याच वेळी, चालण्यामुळे श्वसन आणि रक्ताभिसरण प्रणालीच्या कार्यांनाही व्यायाम मिळतो.
४. हिवाळी पोहणे
अलिकडच्या वर्षांत वृद्धांमध्ये हिवाळी पोहणे लोकप्रिय झाले आहे. तथापि, पाण्यात त्वचा थंड झाल्यावर, रक्तवाहिन्या तीव्रतेने आकुंचन पावतात, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात बाह्य रक्त मानवी शरीरातील हृदय आणि खोलवरच्या ऊतींमध्ये वाहते आणि अंतर्गत अवयवांच्या रक्तवाहिन्या प्रसरण पावतात. पाण्यातून बाहेर आल्यावर, त्वचेतील रक्तवाहिन्या त्यानुसार प्रसरण पावतात आणि मोठ्या प्रमाणात रक्त अंतर्गत अवयवांमधून बाह्यत्वचेकडे वाहते. या प्रसरण आणि आकुंचनामुळे रक्तवाहिन्यांची लवचिकता वाढू शकते.
वृद्धांसाठी हिवाळी खेळांसंदर्भात घ्यावयाची खबरदारी
१. खूप लवकर व्यायाम करू नका
थंडीच्या दिवसांत वयस्कर व्यक्तींनी खूप लवकर किंवा खूप घाईने उठू नये. उठल्यानंतर, त्यांनी थोडा वेळ अंथरुणातच राहावे आणि स्नायू व हाडांना व्यायाम द्यावा, जेणेकरून रक्ताभिसरण हळूहळू वाढेल आणि सभोवतालच्या थंड वातावरणाशी जुळवून घेता येईल. व्यायामासाठी बाहेर जाण्याची सर्वोत्तम वेळ सकाळी १० ते सायंकाळी ५ पर्यंत आहे. बाहेर जाताना, तुम्ही उबदार कपडे घालावेत. तुम्ही वाऱ्याच्या विरुद्ध दिशेला आणि सूर्यप्रकाश मिळेल अशी जागा निवडावी आणि वारा वाहत असलेल्या अंधाऱ्या ठिकाणी व्यायाम करू नये.
२. रिकाम्या पोटी व्यायाम करू नका.
वृद्ध व्यक्तींनी सकाळी व्यायाम करण्यापूर्वी, गरम रस, साखरयुक्त पेये इत्यादींसारखा ठराविक प्रमाणात ऊर्जा देणारा पदार्थ घेणे उत्तम असते. दीर्घकाळ चालणाऱ्या मैदानी खेळांदरम्यान, कमी तापमानामुळे शरीराचे तापमान कमी होणे आणि खेळादरम्यान होणारा अतिरिक्त ऊर्जा वापर टाळण्यासाठी पुरेसे अन्न किंवा उच्च-ऊर्जा असलेले सोबत बाळगता येणारे खाद्यपदार्थ (जसे की चॉकलेट इत्यादी) सोबत ठेवावेत, कारण यामुळे जीव आणि आरोग्यास धोका निर्माण होऊ शकतो.
३. व्यायाम केल्यानंतर अचानक थांबू नका.
जेव्हा एखादी व्यक्ती व्यायाम करते, तेव्हा पायांच्या स्नायूंना होणारा रक्तपुरवठा झपाट्याने वाढतो आणि त्याच वेळी, मोठ्या प्रमाणात रक्त शिरांमधून हृदयाकडे परत वाहते. व्यायामानंतर तुम्ही अचानक उभे राहिल्यास, पायांमध्ये रक्ताची साठवणूक होते, जे वेळेवर परत येत नाही आणि हृदयाला पुरेसे रक्त मिळत नाही, ज्यामुळे चक्कर येणे, मळमळ, उलट्या आणि अगदी शॉकसुद्धा येऊ शकतो. वृद्ध व्यक्तींमध्ये याचे अधिक गंभीर परिणाम होऊ शकतात. काही हळुवार विश्रांतीचे व्यायाम करणे सुरू ठेवा.
४. थकवा आल्यावर व्यायाम करू नका
वृद्धांनी जास्त श्रमाचे व्यायाम करू नयेत. त्यांनी ताई ची, किगोंग, चालणे आणि फ्रीहँड व्यायाम यांसारखे छोटे आणि मध्यम स्वरूपाचे खेळ निवडावेत. हँडस्टँड्स, बराच वेळ मान वाकवणे, अचानक पुढे झुकणे, सिट-अप्स आणि इतर व्यायाम करणे उचित नाही. या क्रियांमुळे मेंदूतील रक्तदाब अचानक वाढू शकतो, हृदय आणि मेंदूच्या कार्यावर परिणाम होऊ शकतो आणि हृदय व मेंदूचे आजारही होऊ शकतात. वृद्धांमध्ये स्नायूंची आकुंचनक्षमता कमी झाल्यामुळे आणि ऑस्टिओपोरोसिसमुळे, कोलांट्या, मोठे स्प्लिट्स, जलद स्क्वॅट्स, जलद धावणे आणि इतर खेळ करणे योग्य नाही.
५. धोकादायक खेळांमध्ये सहभागी होऊ नका.
वृद्धांसाठी हिवाळी व्यायामामध्ये सुरक्षितता ही सर्वोच्च प्राथमिकता आहे आणि खेळातील अपघात, दुखापती आणि आजारांचा प्रादुर्भाव टाळण्याकडे लक्ष दिले पाहिजे.
पोस्ट करण्याची वेळ: १६ फेब्रुवारी २०२३